Nowe badanie wskazuje, że rzeczywista liczba ofiar śmiertelnych w Strefie Gazy mogła przekroczyć 100 000. Z analiz naukowców wynika, że około 27% zmarłych to prawdopodobnie dzieci poniżej 15. roku życia, a około 24% – kobiety.
Badanie zostało przeprowadzone przez zespół ekspertów z Instytutu Badań Demograficznych Maxa Plancka (MPIDR) w Niemczech oraz Centrum Badań Demograficznych (CED) w Barcelonie. Jak poinformowano w komunikacie MPIDR, korzystając z pseudobayesowskiego modelowania, badacze oszacowali, że między 7 października 2023 r. a końcem 2024 r. w wyniku działań wojennych zginęło od 70 614 do 87 504 osób, przy wartości środkowej wynoszącej 78 318. Dodatkowe analizy sugerują, że do 6 października 2025 r. liczba ta mogła przekroczyć 100 000.
Naukowcy opracowali metodę pozwalającą analizować wpływ wojny na śmiertelność, przy jednoczesnym uwzględnieniu dużej niepewności wynikającej z ograniczeń jakości danych. Wykorzystano informacje pochodzące z wielu źródeł, m.in. Ministerstwa Zdrowia Gazy, organizacji B’Tselem, Biura ONZ ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej (OCHA), UN-IGME oraz Palestyńskiego Centralnego Biura Statystycznego.
Jak podkreśliła współautorka badania Ana C. Gómez-Ugarte, celem pracy było oszacowanie faktycznego wpływu konfliktu na oczekiwaną długość życia, mimo niepełnych i trudnych do weryfikacji danych. Wyniki wskazują, że w wyniku bezprecedensowej liczby zgonów oczekiwana długość życia w Strefie Gazy spadła w 2023 r. o 44%, a w 2024 r. o 47% względem poziomu, jaki byłby notowany bez wojny – co odpowiada obniżeniu średnio o 34,4 oraz 36,4 roku.
Analiza rozkładu zgonów według wieku i płci z okresu od października 2023 r. do końca 2024 r. pokazuje, że struktura ta jest zbliżona do wzorców obserwowanych w przypadku kilku udokumentowanych ludobójstw. Badacze podkreślają jednak, że samo pojęcie „ludobójstwo” ma ściśle określoną definicję prawną i jej ocena nie była elementem ich pracy.
Eksperci zaznaczają również, że ich analizy dotyczą jedynie bezpośrednich zgonów związanych z działaniami wojennymi, a rzeczywisty wpływ konfliktu na śmiertelność może być znacznie wyższy. Pośrednie skutki wojny – takie jak brak opieki medycznej, niedożywienie, epidemie czy kryzys infrastrukturalny – pozostają wciąż niekwantyfikowane, choć mogą powodować „długotrwałe i jeszcze poważniejsze obciążenie demograficzne”.
Przed eskalacją konfliktu średnia długość życia w Strefie Gazy wynosiła 77 lat dla kobiet i 74 lata dla mężczyzn. Według prognoz demografów, w 2024 r. może spaść do odpowiednio 46 i 36 lat. Jak zaznacza raport, wartości te mają charakter statystyczny, a dalsze utrzymywanie się działań wojennych mogłoby sprawić, że Palestyńczycy faktycznie rzadko dożyliby tych średnich.
W raporcie zwrócono uwagę, że mieszkańcy Gazy byli narażeni na wysokie ryzyko już przed wojną – około 80% ludności doświadczało przymusowych przesiedleń, a dostęp do opieki zdrowotnej i podstawowych świadczeń był chronicznie ograniczony. Po 7 października 2023 r. sytuacja pogorszyła się z powodu masowych zniszczeń infrastruktury, załamania usług publicznych, ograniczeń humanitarnych oraz masowych migracji wewnętrznych. Według analiz ponad 90% mieszkańców zostało zmuszonych do opuszczenia domów, a około 85% szpitali, szkół i budynków mieszkalnych zostało uszkodzonych lub zniszczonych.
Ministerstwo Zdrowia Gazy podaje, że do tej pory zmarło co najmniej 68 858 osób, a 170 664 zostało rannych. Eksperci zwracają jednak uwagę, że oficjalne dane zaniżają rzeczywistą liczbę zgonów – w statystykach pojawiają się jedynie osoby posiadające udokumentowany akt zgonu, podczas gdy wiele zmarłych pozostaje pod gruzami lub nie jest zgłaszanych z powodu załamania systemu służby zdrowia. Poprzednie analizy różnych zespołów badawczych również wielokrotnie wskazywały na dużą skalę nieodnotowanych zgonów.
ŹRODŁO: Instytut Badań Demograficznych Maxa Plancka (MPIDR) w Niemczech oraz Centrum Badań Demograficznych (CED) w Barcelonie.
