1. Wprowadzenie
Celem niniejszego raportu jest analiza zaangażowania globalnych korporacji technologicznych w izraelskie działania wojskowe wobec ludności palestyńskiej, ze szczególnym uwzględnieniem Strefy Gazy, a także ich roli w kształtowaniu międzynarodowej narracji medialnej dotyczącej tych działań. Raport koncentruje się na relacjach kontraktowych, wykorzystaniu infrastruktury cyfrowej, systemów sztucznej inteligencji oraz mechanizmach zarządzania informacją.
2. Kontekst historyczny zaangażowania korporacji w konflikty zbrojne
Zaangażowanie podmiotów prywatnych w działania wojenne nie jest zjawiskiem nowym. W XX wieku technologie dostarczane przez międzynarodowe korporacje były wykorzystywane m.in. w nazistowskich obozach zagłady, w transatlantyckim handlu ludźmi oraz w systemie apartheidu w Republice Południowej Afryki. Współcześnie analogiczne modele współpracy obserwuje się w obszarze technologii cyfrowych, biometrii, chmury obliczeniowej i analizy danych.
3. Współpraca izraelskiego rządu z sektorem Big Tech
3.1 Google i zarządzanie narracją informacyjną
Zgodnie z doniesieniami medialnymi, Google zawarło sześciomiesięczną umowę o wartości 45 milionów dolarów z biurem premiera Izraela. Jej celem było wsparcie rządowych działań komunikacyjnych w kontekście operacji wojskowych w Strefie Gazy. Umowa została podpisana w okresie nasilonej krytyki międzynarodowej po zerwaniu zawieszenia broni oraz wstrzymaniu dostaw podstawowych środków humanitarnych. Działania informacyjne obejmowały promowanie przekazów minimalizujących skalę kryzysu humanitarnego.
3.2 Microsoft i wsparcie operacyjne izraelskiego wojska
W 2021 roku Microsoft podpisał kontrakt o wartości 133 milionów dolarów z izraelskim wojskiem, czyniąc je jednym z największych klientów firmy w sektorze obronnym. Umowa obejmowała ponad 600 subskrypcji platformy Azure, wykorzystywanych przez kluczowe jednostki wojskowe, w tym centralny ośrodek technologiczny Mamram oraz Jednostkę 8200 odpowiedzialną za cyberwywiad.
Według dostępnych informacji centra danych Microsoftu przechowują wielkoskalowe zbiory danych wykorzystywane do analiz operacyjnych. W ramach tej infrastruktury wdrażano algorytmy sztucznej inteligencji, takie jak „Gospel” i „Lavender”, służące do identyfikacji i klasyfikacji potencjalnych celów na podstawie danych komunikacyjnych, relacji społecznych oraz informacji rodzinnych.
4. Zastosowanie sztucznej inteligencji w działaniach wojskowych
Systemy oparte na AI wykorzystywane w analizowanych operacjach charakteryzują się wysokim stopniem automatyzacji procesu decyzyjnego. Mechanizmy te przypisują określone prawdopodobieństwa zagrożenia, co w praktyce wpływa na decyzje o użyciu siły. Eksperci zwracają uwagę na ryzyko tzw. „halucynacji AI”, polegających na generowaniu niezweryfikowanych lub błędnych wniosków na podstawie niepełnych, zniekształconych lub błędnie zinterpretowanych danych.
5. Reakcje wewnętrzne w korporacjach technologicznych
W kilku analizowanych przypadkach pracownicy firm technologicznych zgłaszali sprzeciw wobec wojskowego wykorzystania tworzonych przez nich technologii. Reakcją części korporacji były działania dyscyplinarne, w tym zwolnienia pracowników zaangażowanych w protesty lub inicjatywy solidarnościowe. Zjawisko to wskazuje na napięcie pomiędzy deklarowanymi zasadami etycznymi firm a ich praktyką biznesową.
6. Projekt Nimbus i infrastruktura chmurowa
Google i Amazon uczestniczą we wspólnym przedsięwzięciu znanym jako Projekt Nimbus, którego wartość szacowana jest na 1,2 miliarda dolarów. Projekt obejmuje dostarczanie izraelskiemu rządowi i siłom zbrojnym zaawansowanych usług chmurowych, narzędzi sztucznej inteligencji oraz infrastruktury centrów danych. Technologie te stanowią podstawę systemów nadzoru, analizy danych operacyjnych oraz wsparcia logistycznego działań wojskowych.
7. Zmiany w politykach etycznych firm technologicznych
Równolegle do zawierania kontraktów wojskowych, część firm dokonała zmian w swoich wewnętrznych regulacjach. Dotyczyło to m.in. dopuszczenia wojskowego wykorzystania modeli sztucznej inteligencji oraz rezygnacji z zapisów zakazujących zastosowań militarnych i inwigilacyjnych. Zmiany te zwiększają zakres potencjalnych zastosowań technologii w konfliktach zbrojnych.
8. Zarządzanie treściami i przestrzenią informacyjną
Algorytmy platform społecznościowych odgrywają istotną rolę w moderowaniu treści dotyczących konfliktu. Wskazuje się na przypadki ograniczania zasięgu materiałów propalestyńskich oraz wzmacniania przekazów zgodnych z oficjalną linią izraelskiego rządu. Platformy należące do META stanowią istotny element tego ekosystemu informacyjnego.
9. Wnioski
Analiza wskazuje, że globalne korporacje technologiczne pełnią wielowymiarową rolę w kontekście izraelskich działań wojskowych wobec Palestyńczyków. Z jednej strony dostarczają infrastrukturę technologiczną umożliwiającą prowadzenie operacji militarnych, z drugiej – uczestniczą w kształtowaniu narracji medialnej ograniczającej skalę międzynarodowej krytyki. Rodzi to istotne pytania dotyczące odpowiedzialności korporacyjnej, zgodności działań biznesowych z prawem międzynarodowym oraz mechanizmów rozliczalności podmiotów prywatnych w konfliktach zbrojnych.
